Hoe kies je een winnaar van je winactie?

Een willekeurige winnaar kiezen uit je volgers op Instagram, Facebook, YouTube, TikTok of een ander platform kost een minuut met onze online willekeurige kiezer zodra de lijst met deelnemers klaar is. Een winactie is een goede manier om een publiek op te bouwen, maar brengt verantwoordelijkheid met zich mee: de trekking moet eerlijk zijn en er eerlijk uitzien voor de mensen die meededen. De kiezer werkt met een lijst die je al hebt voorbereid: hij verzamelt geen reacties en controleert niet wie aan de voorwaarden voldeed. Dit artikel behandelt het hele proces — de lijst voorbereiden, de trekking instellen, het resultaat bewaren en je publiek laten zien hoe het tot stand kwam.

De korte versie

  1. Sluit de deelname en maak een lijst met één regel per deelname.
  2. Plak de lijst in de kiezer en controleer of deze is gesplitst zoals je verwacht.
  3. Stel het aantal winnaars in, plus een paar reserves.
  4. Voer de trekking één keer uit en sla het resultaat op.
  5. Maak de winnaars bekend samen met een verslag van hoe de trekking is uitgevoerd.

1. Bereid de deelnemerslijst voor

Hoe je de inzendingen verzamelt hangt af van het platform: reacties onder een bericht, reposts, een formulier, een spreadsheet met abonnees. Wat de bron ook is, voeg alles vóór de trekking samen tot één eenvoudige lijst:

De kiezer behandelt elke regel als een afzonderlijke deelname. Als dezelfde gebruikersnaam vijf keer voorkomt in een lijst van zeven, heeft die persoon een kans van vijf op zeven om als eerste getrokken te worden. De optie Zonder dubbelen voegt die regels niet samen — die zorgt er alleen voor dat dezelfde regel niet twee keer wordt getrokken — dus bij een trekking met meerdere winnaars kan dezelfde persoon nog steeds twee prijzen winnen, of zowel winnaar als reserve zijn. Als je regels één deelname per persoon toestaan, mag elke aanduiding maar één keer in de lijst staan. Als ze meerdere deelnames per persoon toestaan, kan die persoon vaker dan eens in het resultaat verschijnen. En als ze meerdere deelnames toestaan maar slechts één prijs per persoon, bepaal dan vooraf wat er gebeurt bij een herhaling — bijvoorbeeld dat de prijs naar de volgende reserve gaat die nog niet heeft gewonnen — want de optie Zonder dubbelen doet dat niet voor je.

Een lijst kan 2 tot 1000 regels bevatten van elk maximaal 200 tekens. Voor een grotere winactie nummer je de deelnemers in een spreadsheet en trek je de winnende nummers in plaats daarvan met de willekeurige getallengenerator.

2. Stel de trekking in

Plak de lijst in het vak Elementen, of klik op de knop Laden uit bestand om deze uit een tekstbestand te lezen. De keuzelijst Scheidingsteken staat standaard op Automatisch, wat zelfstandig nieuwe regels en komma's herkent. Kopieer vanuit een spreadsheet één kolom met aanduidingen, zonder de kopregel, en plak deze als lijst; als een invoer een komma kan bevatten, zet de keuzelijst Scheidingsteken dan op Nieuwe regel zodat deze niet in tweeën wordt gesplitst. Laad in plaats daarvan geen CSV-export met een kopregel, extra kolommen of velden tussen aanhalingstekens: de kiezer leest een bestand als platte tekst, waardoor dat allemaal in de deelnames terecht zou komen. Kies zelf alleen Spatie wanneer geen enkele regel een spatie bevat — zoals bij gebruikersnamen. Volledige namen bevatten die wel, en daarom splitst Automatisch nooit op spaties.

Stel Aantal in op het aantal winnaars; één trekking levert maximaal 100 resultaten op. Voor drie identieke prijzen zijn geen drie afzonderlijke trekkingen nodig: stel Aantal in op 3. Het is de moeite waard om reserves in dezelfde ronde te trekken — stel bij drie prijzen Aantal in op 5 en beschouw de eerste drie namen als winnaars en de laatste twee als reserves, in die volgorde: de vierde naam vervangt de eerste winnaar die afvalt, de vijfde de volgende. Vermeld in de regels hoe lang een winnaar de tijd heeft om te reageren en wat er gebeurt als de reserves opraken, om discussie over de vervanging te voorkomen.

Twee instellingen worden beschikbaar zodra Aantal 2 of meer is. Het vakje Zonder dubbelen is standaard aangevinkt en garandeert dat geen enkele deelname twee keer wordt getrokken. De keuzelijst Uitvoerformaat bepaalt hoe de winnaars worden getoond: Elk op een nieuwe regel, Gescheiden door spaties of Gescheiden door komma's.

3. Voer de trekking uit en bewaar het resultaat

Druk op Genereren. De winnaars verschijnen direct, gekozen met cryptografisch veilige willekeur, en elke deelname heeft dezelfde kans, ongeacht waar deze in de lijst staat. De knop Alles kopiëren zet het resultaat op je klembord en de knop Bewaren als bestand downloadt het als bestand. Het onderdeel Geschiedenis bewaart je laatste 10 trekkingen in je browser, wat handig is maar geen archief: oudere trekkingen verdwijnen, en het wissen van browsergegevens verwijdert ze allemaal. Bewaar je eigen administratie — de definitieve lijst, de instellingen, het tijdstip van de trekking en de uitslag in de getrokken volgorde.

Hoe je de trekking transparant maakt

Het moeilijkste deel van een online winactie is het publiek ervan overtuigen dat de uitslag niet in het voordeel van een vriend is gemanipuleerd. Drie gewoonten doen het meeste werk. Publiceer de regels voordat de winactie begint, inclusief hoeveel winnaars en reserves er zullen zijn. Stel de deelnemerslijst vast vóór de trekking en toon deze, voor zover dat kan zonder privégegevens bloot te stellen, zodat iedereen kan controleren of hij erop staat. En trek één keer: de trekking herhalen totdat de uitkomst je bevalt is geen willekeurige selectie, hoe willekeurig elke poging op zich ook was.

Een schermopname helpt. Start de opname, laat zien dat de lijst in de kiezer wordt geplakt, toon de instellingen en leg het moment vast waarop je op Genereren drukt. Een opname die samen met de bekendmaking wordt gepubliceerd, laat zien hoe deze trekking is uitgevoerd. Het is geen onafhankelijke audit en het toont niet aan dat er geen eerdere pogingen waren — nog een reden om het tijdstip van de trekking vooraf aan te kondigen of deze live te houden.

Waarom door reacties scrollen geen willekeurige keuze is

Veel organisatoren scrollen snel door de reacties en stoppen "willekeurig", of sorteren een spreadsheet alfabetisch en nemen de bovenste regel. Geen van beide is willekeurig. Mensen voelen zich aangetrokken tot bekende namen, tot het midden van het scherm, tot inzendingen die opvallen, en een gesorteerde kolom bevoordeelt simpelweg wie alfabetisch vooraan staat. Een generator heeft dergelijke voorkeuren niet. Lees voor meer informatie over hoe deze algoritmen werken ons artikel over wat een willekeurige getallengenerator is.

Privacy van de gegevens van je deelnemers

Een deelnemerslijst bevat persoonsgegevens — namen, gebruikersnamen, soms e-mailadressen — en jij bent degene die daarvoor verantwoordelijk is. De kiezer is zo gebouwd dat de lijst die je plakt nergens naartoe wordt gestuurd: de selectie draait in je browser, een bestand dat wordt geopend met Laden uit bestand wordt door de browser zelf gelezen, en noch de lijst, noch het resultaat bereikt ooit onze servers. De browser bewaart de lijst en je instellingen wel tussen bezoeken door, en Geschiedenis bewaart recente resultaten, dus druk op een gedeelde computer op de knop Wissen en maak de Geschiedenis leeg als je klaar bent. Bescherm bij het publiceren van de uitslag ook de gegevens van de deelnemers: toon geen e-mailadressen of andere privégegevens in een opname — gebruik openbare gebruikersnamen of deelnamenummers — en bepaal hoe lang je de lijst daarna bewaart. Zie voor meer informatie over het organiseren van eerlijke trekkingen de artikelen over willekeurig kiezen.